U bent nu hier: Home / Actueel / Blog article: In het verleden behaalde successen, bieden geen garantie voor de toekomst

| Mobiel | RSS

In het verleden behaalde successen, bieden geen garantie voor de toekomst

7 december, 2009 | geen reacties | Gepost in Actueel

Een paar weken geleden was er in Bilthoven een seminar over scenariodenken. Voor mensen die niet bekend zijn met deze aanpak zal ik hieronder kernachtig uitleggen wat dit inhoudt.

De toekomst is moeilijk te voorspellen. Zaken zien er vaak heel anders uit dan we verwachten, dit blijkt maar weer uit de ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Organisaties doen er daarom goed aan om regelmatig vooruit te kijken. Om dit te doen kan gebruik worden gemaakt van scenariodenken. Het is een instrument om de complexe realiteit werkbaar te maken zonder dat deze te veel vereenvoudigd wordt.

Scenariodenken, ook wel scenarioplanning genoemd, wordt al jaren toegepast en is een bewezen methode om op creatieve en analytische wijze naar de toekomst te kijken. Zo heeft Shell haar succesvolle strategie tijdens de oliecrisis van de jaren zestig te danken aan een van haar scenario’s. Hoewel het een veelgebruikt instrument is – meer dan 70% van de grotere organisaties gebruikt scenariodenken – hebben slechts weinig organisaties het volledig geïntegreerd in het strategie proces. Mogelijke verklaringen hiervoor zijn:

  1. Ervaren gebrek aan tijd; mensen denken dat ze onvoldoende tijd hebben om serieus stil te staan bij de toekomst en een passende strategie daarvoor te bedenken. Mensen vinden dat het niet bij hun dagelijks werk hoort.
  2. Gebrek aan informatie over de toekomst; organisaties hebben vooral veel informatie over het verleden en zijn geneigd deze te extrapoleren naar het heden en de toekomst.
  3. Eigen aannames zijn veilig; nadenken over de onbekende toekomst vereist lef en creativiteit.

 

Grip op de toekomst

Scenariodenken is erop gericht om te komen tot strategische keuzes die binnen alle mogelijke toekomstscenario’s van toepassing zijn. Verschillende scenario’s geven inzicht in de consequenties van een strategie onder verschillende omstandigheden. Het voordeel van deze aanpak is dat er geen daadwerkelijke consequenties van beslissingen zijn. Het op gang brengen van een dialoog over de toekomst vergroot ook de flexibiliteit van een organisatie.

Hoe werk het?

Scenario’s zijn verhalen over mogelijke toekomsten. Deze verhalen worden geschreven op basis van relevante trends en tegentrends. Meestal worden er 3 à 4 scenario’s geschreven. Voor elk scenario wordt vervolgens bedacht welke kansen en bedreigingen dit voor de organisatie inhoudt en hoe hier mee omgegaan zou kunnen worden.

Op weg naar een effectieve strategie

Scenariodenken is een gestructureerde aanpak waarin creativiteit en analytisch denken samen gaan. De volgende stappen worden doorlopen:

  • Context bepalen: ingegeven door de strategische vragen en het tijdsbestek (2017, 2025 of 2100) wordt gekomen tot een afbakening van de aanpak.
  • Analyseren omgeving: vaststellen en analyseren van de voor de organisatie relevante trends en tegentrends (sociaal-cultureel, economisch, politiek, technologisch, ecologisch, demografisch)
  • Bouwen scenario’s: op basis van trendanalyse worden 3 à 4 scenario’s geschreven. Dit zijn kleurrijke verhalen die inzicht geven in de drijvende krachten, belangrijke ontwikkelingen en principes binnen een mogelijke toekomst. De scenario’s kunnen worden verrijkt met verhalen, collages, metaforen of filmpjes.
  • Genereren van opties: aan de hand van de doorleefde scenario’s (dat mensen kunnen denken vanuit een scenario), wordt per scenario gebrainstormd over mogelijke ideeën of oplossingen rond de centrale vraagstelling.
  • Testen van opties; ontwikkelde ideeën worden geanalyseerd en op robuustheid binnen de verschillende scenario’s getoetst.
  • Vertalen naar strategie & actieplan: de beste ideeën of oplossingen worden vervolgens vertaald naar de strategie van de organisatie. Tevens wordt bekeken welke signalen in de maatschappij – die duiden op bepaalde trends en tegentrends – in de gaten gehouden moeten worden. Op deze manier kan de organisatie direct reageren als duidelijk wordt waar het in de toekomst naar toe gaat.

 

Wilt u meer weten, lees dan het volgende artikel waarin geschreven wordt hoe scenariodenken bijdraagt aan het creëren van een toekomstvaste IT-architectuur.

Reageer 5509 x gelezen, 5 x vandaag |

Reageer